Jeśli ogrzewasz dom gazem, spójrz na rachunek: kilowatogodzina kosztuje dziś ok. 19,7 gr. Rząd chce, żeby przez cały 2027 rok płacić dokładnie tyle samo. Przy obecnych cenach rynkowych stawka skoczyłaby do ok. 36 gr, czyli byłaby mniej więcej dwa razy wyższa.
Cena za kWh: dziś, z zamrożeniem i bez niego
Punktem odniesienia jest taryfa zatwierdzona na ten rok przez Urząd Regulacji Energetyki. Dla podstawowych grup taryfowych gospodarstw domowych wynosi 197,29 zł za MWh, czyli niecałe 20 gr za kWh. Po tej cenie sprzedaje dziś gaz myOrlen (dawniej PGNiG), największy dostawca w Polsce.
- Teraz: ok. 19,7 gr za kWh (197,29 zł za MWh).
- 2027 z zamrożeniem: tyle samo, ok. 19,7 gr za kWh.
- 2027 bez zamrożenia, po cenach rynkowych: ok. 36 gr za kWh.
Kiedy zestawiłem te dwie liczby, najbardziej uderzyło mnie, że chodzi o niemal podwojenie ceny. Na benzynie da się czasem zaoszczędzić, bo można rzadziej jeździć. Mieszkanie zimą trzeba ogrzać, czy gaz jest tani, czy drogi.
Skąd wzięłoby się 36 groszy?
Ceny gazu na europejskiej giełdzie TTF potroiły się od lutego. Na początku roku megawatogodzina kosztowała 25 euro, wczesnym latem ok. 40 euro, a ostatnio ok. 80 euro. W szczytowym momencie dochodziła nawet do 100 euro.
Te wzrosty przenoszą się na polską Towarową Giełdę Energii (TGE). Gaz z natychmiastową dostawą kosztuje tam ok. 400 zł za MWh. Kontrakty na pierwszy kwartał przyszłego roku to ok. 380 zł. To mniej więcej dwa razy więcej niż stawka w obecnej taryfie.
Bez interwencji podwyżka mogłaby być trochę mniejsza. Sprzedawcy kupują gaz z wyprzedzeniem i część mają jeszcze z tańszych kontraktów, zawartych przed wojną w Zatoce Perskiej. Mimo to scenariusz wyraźnie droższego ogrzewania był jak najbardziej realny.
Kto jest odbiorcą chronionym
Projekt nosi nazwę ustawy „o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych”, ale słowo „niektórych” wprowadza w błąd. Ochrona ma objąć praktycznie wszystkie gospodarstwa domowe korzystające z gazu i nie ma tu kryterium dochodowego. Tę samą cenę zapłaci rodzina, która ledwo domyka budżet, i ta, która podwyżkę zniosłaby bez problemu.
Na liście są też:
- spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe,
- szpitale, szkoły, przedszkola i żłobki,
- placówki opiekuńcze,
- instytucje kultury i organizacje religijne.
W przypadku instytucji ochrona obejmuje tylko zużycie gazu wskazane w przepisach. Rząd tłumaczy, że takie podmioty nie mogą szybko zareagować na skok kosztów, a wyższe rachunki odbiłyby się na usługach dla obywateli. Powszechny system ma być też prostszy i tańszy w obsłudze niż pomoc z progiem dochodowym. Przy progu część rodzin traci wsparcie tylko dlatego, że minimalnie go przekracza.
Na razie to założenia, a koszt ma pokryć danina
Ministerstwo Energii opublikowało dopiero założenia ustawy, więc szczegóły mogą się jeszcze zmienić. Cena maksymalna i rekompensaty mają obowiązywać przez cały 2027 rok. Rząd chce też do 31 grudnia 2030 r. przedłużyć obowiązek stosowania taryf zatwierdzanych przez URE dla gospodarstw domowych i innych odbiorców chronionych. Nie oznacza to zamrożenia cen na cztery lata. Każda podwyżka będzie po prostu nadal wymagała zgody urzędu.
Sprzedawcy będą oddawać gaz części klientów poniżej kosztu zakupu, więc państwo ma im tę różnicę zwracać. Pieniądze mają pochodzić m.in. ze specjalnej daniny nałożonej na część branży energetycznej, w wysokości 10% przychodów netto. Najwięcej zapłaci prawdopodobnie Orlen. Minister energii mówi o koszcie rzędu 6 mld zł, ale ostateczna kwota zależy od przyszłych cen gazu. Nie wiadomo też, czy wpływy z daniny wystarczą na wszystkie rekompensaty. Jeśli nie wystarczą, rachunek w innej formie i tak trafi do podatników.
