Pracujesz w Niemczech i liczysz, że po 20 latach składek emerytura zza Odry zabezpieczy ci starość? Prognoza Deutsche Rentenversicherung dla Polki, która tyle przepracowała jako opiekunka, to 520–600 euro miesięcznie. Niemiecki system liczy emeryturę w punktach, a jeden punkt to rok zarobków na poziomie średniej krajowej. Pełne świadczenie wymaga 45 lat składek.
Jak działa niemiecki punkt emerytalny
Niemiecki system nie nagradza samego przepracowanego czasu. Liczy, ile zarobiłeś w porównaniu z przeciętnym pracownikiem w kraju. Jeśli przez rok zarobisz tyle, ile wynosi niemiecka średnia, na twoim koncie ląduje jeden punkt emerytalny.
Na zachodzie Niemiec średnia za 2024 r. to 45 358 euro, na wschodzie 44 732 euro. Jeśli w danym roku zarobiłeś mniej, nie zbierasz pełnego punktu. Dla kogoś, kto pracuje w zawodzie płatnym poniżej średniej, każdy rok jest więc wart mniej, niż się wydaje.
Same punkty to dopiero podstawa. Kwotę świadczenia wylicza się, mnożąc liczbę punktów przez współczynnik dostępu, aktualną wartość emerytury i współczynnik rodzaju emerytury. Twój wpływ na wynik zaczyna się jednak od punktów, bo zbierasz je sam, rok po roku.
Dlaczego 20 lat to za mało na „niemiecką” emeryturę?
Prawo do emerytury w Niemczech zależy od minimalnego okresu ubezpieczenia. Progi wynoszą 5, 20, 25, 35 i 45 lat opłacania składek. Trzeba też osiągnąć ustawowy wiek emerytalny.
Najważniejsza liczba z tej listy to 45. Dopiero po tylu latach ma być możliwa pełna emerytura. Dwie dekady pracy to mniej niż połowa tego okresu, więc system nie ma z czego zbudować wysokiego świadczenia, nawet jeśli składki szły co miesiąc bez przerwy.
Kiedy pierwszy raz rozpisałem sobie ten mechanizm, zrozumiałem, skąd biorą się rozczarowania. Opowieści o zamożnych niemieckich seniorach dotyczą zwykle ludzi, którzy przepracowali w tym systemie całe życie. Ktoś, kto dołączył w połowie kariery, startuje z zupełnie innego miejsca.
Przykład pani Elżbiety: prognoza 520–600 euro
Historię opisał Onet. Pani Elżbieta z Mysłowic wyjechała do Niemiec w wieku 41 lat, po śmierci męża. Zaczęła pracować jako opiekunka. Wyjazd miał być krótki, a skończył się na 20 latach zatrudnienia i regularnie opłacanych składkach.
W 2025 r., mając 61 lat, poprosiła Deutsche Rentenversicherung o wyliczenie przyszłego świadczenia. Dokument pokazał przedział od 520 do 600 euro na miesiąc. Po przeliczeniu to mniej więcej 2200–2500 zł. Nie liczyła na fortunę, tylko na poczucie bezpieczeństwa. Przyznała, że w pierwszej chwili wzięła tę kwotę za błąd.
Im krótszy staż i im bliżej przeciętnej pensji, tym skromniejsze może okazać się świadczenie, nawet dużo skromniejsze od tego, co krąży w opowieściach o bogatych niemieckich emerytach. Pani Elżbieta doszła do podobnego wniosku: jej zdaniem dwie dekady to za krótko, żeby na emeryturze w Niemczech żyć tak dostatnio, jak się o tym mówi.
Co sprawdzić, jeśli pracujesz w Niemczech
Mechanizm punktów da się przełożyć na kilka prostych pytań, które warto sobie zadać na długo przed emeryturą.
- Porównaj swoje roczne zarobki ze średnią krajową. Jeśli są niższe niż 45 358 euro (zachód) lub 44 732 euro (wschód), za rok nie zbierasz pełnego punktu.
- Policz lata składek. Sprawdź, ile ich będziesz mieć w chwili osiągnięcia wieku emerytalnego i który próg z listy 5, 20, 25, 35, 45 przekroczysz.
- Poproś o prognozę wcześniej niż w wieku 61 lat. Wyliczenie z Deutsche Rentenversicherung pokaże realną kwotę, a im wcześniej ją znasz, tym więcej czasu masz na decyzje.
- Nie planuj budżetu na podstawie cudzych historii. Emerytura sąsiada z Niemiec, który pracował tam całe życie, nic nie mówi o twojej.
