Jeśli masz piłę, przyczepkę i trochę wolnego czasu, opał z Lasów Państwowych możesz kupić za mniej niż połowę zwykłej ceny. W Nadleśnictwie Bydgoszcz metr sześcienny iglastego drewna z samowyrobu kosztuje 67,65 zł brutto, a gotowe od nadleśnictwa 147,60 zł. Haczyk: limit to 30 m³ rocznie na osobę w jednym leśnictwie.
Od leśniczego do faktury, krok po kroku
Samowyrób to zakup, w którym drewno pozyskujesz sam, własnym kosztem i własną pracą. Nie wchodzisz jednak do lasu z piłą na własną rękę. Kolejność wygląda tak:
- Idziesz do leśniczego z leśnictwa, w którym chcesz pracować. To on wskazuje miejsce i ustala zasady.
- Przechodzisz instruktaż BHP, który prowadzi leśniczy.
- Dostajesz pisemne zezwolenie, a czasem także zgodę na wjazd do lasu.
- Po pracy leśniczy mierzy i wycenia przygotowane drewno.
- Płacisz należność i dopiero wtedy wywozisz opał.
Kolejność ma znaczenie. Najpierw pomiar i zapłata, potem przyczepa rusza z lasu.
Co wolno zabrać z lasu?
Nie liczyłbym na to, że dostaniesz do wycięcia stojące drzewa. Samowyrób zwykle dotyczy gałęzi, drobnicy i resztek, które zostały po zrębach albo trzebieżach.
Szczegóły ustala każde nadleśnictwo osobno. W Nadleśnictwie Bydgoszcz samowyrób obejmuje sortymenty S4, czyli średniowymiarowe drewno opałowe, oraz M2, czyli drobnicę opałową. Surowiec musi pochodzić z pozostałości po pracach pielęgnacyjnych albo z drzew ściętych wcześniej, które już leżą.
To samo nadleśnictwo przewiduje dodatkową obniżkę, nawet do 50 proc., gdy pracujesz na zrębie i przy okazji rozrzucasz resztki pozrębowe. Rabat nie należy się automatycznie, więc zapytaj o niego leśniczego przed rozpoczęciem pracy. Zanim pojedziesz, sprawdź też regulamin i aktualny cennik swojego nadleśnictwa.
Ile kosztuje drewno w nadleśnictwach i u prywatnych sprzedawców
Przeglądając cenniki, szybko zauważyłem, że rozrzut jest spory. W Nadleśnictwie Supraśl metr sześcienny sosny, świerku i modrzewia kosztuje 178,35 zł brutto, miękkich gatunków liściastych 162,36 zł, a twardych liściastych 207,87 zł. W Nadleśnictwie Dąbrowa Tarnowska za iglaste zapłacisz 246 zł, za brzozę i olchę 270,60 zł, a za buk, dąb, jesion i grab 276,75 zł.
Dąbrowa Tarnowska pokazuje też, jak szybko potrafią rosnąć stawki. Drewno iglaste kosztowało tam wcześniej 159,90 zł za m³, więc w ciągu roku podrożało o blisko 54 proc.
U prywatnych sprzedawców płacisz za wygodę: drewno bywa suche, gotowe do palenia i dowiezione pod dom. Latem sezonowana sosna kosztowała zwykle 260–300 zł za metr przestrzenny, buk 380–450 zł, a grab ponad 400 zł. Suche twarde liściaste w wielu ofertach to 550–800 zł, a zimą 2025/2026 zdarzały się propozycje po około 1000 zł.
Uważaj na jednostki. Ceny z nadleśnictw dotyczą metra sześciennego, a oferty prywatne zwykle metra przestrzennego. Ten drugi obejmuje też szczeliny między polanami i odpowiada mniej więcej 0,6–0,7 m³ litego drewna.
Uczciwy rachunek: tanio, ale nie od razu
Kwota na fakturze z samowyrobu to nie cały koszt. Potrzebujesz własnego sprzętu, transportu i czasu na pracę w lesie.
Największym haczykiem jest suszenie. Świeżo ścięte drewno ma ok. 50–60 proc. wilgotności, a do wydajnego i bezpiecznego spalania powinno zejść do 15–25 proc. Trwa to przeciętnie około dwóch lat. Opał, który przywieziesz tej jesieni, ogrzeje dom dopiero za dwa sezony.
Palenie mokrym drewnem na skróty się nie opłaca: grzeje słabiej, mocniej dymi i szybciej zostawia sadzę w kominie. Kiedy liczyłem, czy samowyrób ma sens, wyszło mi, że najwięcej zyska ten, kto ma gdzie składować polana i planuje ogrzewanie z wyprzedzeniem. Przed sezonem zmierz wilgotność opału i sprawdź przepisy antysmogowe obowiązujące w twoim województwie.