Masz 15 lat pracy w Polsce i 10 w Niemczech, a mężczyzna potrzebuje 25 lat stażu do minimalnej emerytury? ZUS doliczy niemieckie lata, jeśli byłeś tam legalnie zatrudniony i ubezpieczony. Mieszkając w Polsce, składasz jeden wniosek w ZUS, a urząd sam prześle sprawę do Deutsche Rentenversicherung.
Brakuje ci stażu w Polsce? Tak działa sumowanie
Weźmy pana, który przepracował w Polsce 15 lat, a potem wyjechał i przez kolejne 10 lat pracował w Niemczech. Gdyby liczyć tylko polski staż, nie dobija do 25 lat, których wymaga się od mężczyzn przy ustalaniu prawa do emerytury minimalnej. U kobiet ten próg wynosi 20 lat.
Tu wchodzą unijne przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Polska i Niemcy należą do Unii Europejskiej, więc okresy ubezpieczenia z obu krajów można zsumować. W naszym przykładzie 15 lat polskich i 10 niemieckich daje razem 25 lat, czyli dokładnie tyle, ile trzeba.
Nie myl jednak doliczenia stażu z przeniesieniem pieniędzy. Składki odprowadzone w Niemczech nie trafią na twoje konto w ZUS. Każdy kraj sam liczy swoją część świadczenia i sam ją wypłaca, więc nasz bohater dostanie dwie emerytury: polską z ZUS i niemiecką z Deutsche Rentenversicherung.
Liczy się ubezpieczenie, nie sam pobyt w Niemczech
ZUS nie pyta, ile lat mieszkałeś za granicą. Pyta, przez ile lat podlegałeś niemieckiemu ubezpieczeniu społecznemu. Sumowanie obejmuje wyłącznie okresy ubezpieczenia, a nie sam fakt przebywania w innym kraju.
W praktyce pomogą ci lata legalnej pracy, z której w Niemczech odprowadzano składki. Okres, w którym nie byłeś objęty tamtejszym systemem, nie ma szans się wliczyć, nawet jeśli cały czas mieszkałeś w Niemczech.
Obie instytucje wymieniają się informacjami o okresach ubezpieczenia, dzięki czemu zagraniczny staż może zostać uwzględniony przy ustalaniu prawa do polskiego świadczenia.
Jak złożyć wniosek, żeby sprawa szła szybciej
Wniosek o emeryturę składa się w kraju zamieszkania. Skoro mieszkasz w Polsce, idziesz do ZUS i nie musisz pisać osobno do Niemiec. Wystarczy, że poinformujesz urzędnika o zagranicznych okresach ubezpieczenia. Zakład przekaże dokumentację do Deutsche Rentenversicherung, która rozpatrzy twoje prawo do niemieckiego świadczenia.
Żeby przyspieszyć sprawę, dołącz do wniosku dwa dokumenty:
- niemiecki numer ubezpieczenia społecznego,
- świadectwo pracy z Niemiec.
Gdybym sam szykował się do emerytury po latach pracy w Niemczech, trzymałbym oba papiery w jednej teczce na długo przed wizytą w ZUS. Ustalenie zagranicznych okresów i wydanie decyzji przez instytucje z dwóch państw może potrwać, dlatego wniosek warto złożyć z odpowiednim wyprzedzeniem, a nie w ostatniej chwili.
Dlaczego dwie emerytury mogą ruszyć w różnym czasie?
Sumowanie stażu nie ujednolica przepisów. Polska i Niemcy mają własne zasady przyznawania emerytur i różny wiek emerytalny. W Polsce kobiety mogą przejść na emeryturę w wieku 60 lat, a mężczyźni w wieku 65 lat. W Niemczech wiek emerytalny zależy od daty urodzenia.
Może się więc zdarzyć, że prawo do jednego świadczenia uzyskasz wcześniej niż do drugiego. Na przykład polska emerytura zacznie wpływać na konto, a na niemiecką trzeba będzie jeszcze poczekać. Dlatego w domowym budżecie na pierwsze miesiące emerytury lepiej nie zakładać, że obie kwoty przyjdą od razu.