Urodziłeś się w 1987 roku i liczyłeś, że w Norwegii skończysz pracę w wieku 62 lat? Według projektu rządu z 17 listopada 2026 r. najwcześniej odejdziesz w wieku około 64 lat, a wiek gwarantujący emeryturę wszystkim wzrośnie dla ciebie do 69 lat. Zmiany mają ruszyć w 2029 roku.
W komunikacie rządu minister pracy i integracji Kjersti Stenseng uzasadnia zmianę prosto: żyjemy dłużej, dłużej jesteśmy zdrowi, więc musimy też nieco dłużej pracować, żeby system emerytalny wystarczył dla dzieci i wnuków.
Znajdź swój rok urodzenia
W Norwegii liczą się dwie granice. Pierwsza to najwcześniejszy wiek, w którym można przejść na emeryturę. Druga to wiek normowany, czyli moment, w którym emerytura przysługuje już wszystkim. Projekt przesuwa obie, rocznik po roczniku:
- 1966 i starsi: nic się nie zmienia, nadal obowiązuje 62 i 67 lat.
- 1967: tu zaczyna się podwyżka, na razie niewielka, mniej więcej o 3 miesiące. Ten rocznik obchodzi 62. urodziny w 2029 roku, akurat wtedy, gdy reforma ma ruszyć.
- 1976: dolna granica rośnie do ok. 63 lat, a wiek normowany do 68.
- 1987: minimum to ok. 64 lata, wiek normowany 69 lat.
- Urodzeni pod koniec lat 90.: odejście możliwe od ok. 65 roku życia, wiek normowany ok. 70 lat.
Pamiętaj, że to prognozy. Rząd podaje je jako przybliżenia, więc przy planowaniu odejścia z pracy traktuj je jako kierunek, a nie dzień w kalendarzu.
Czy dostaniesz dodatek 34 000 kr rocznie?
Projekt przewiduje dodatek, który w pełnej wysokości ma wynosić około 34 000 kr rocznie. Progi podano w G, czyli w jednostce, w której NAV liczy świadczenia. Musisz spełnić wszystkie warunki naraz:
- Minimum 35 lat, w których zarobiłeś przynajmniej 2,5 G, obecnie to ok. 341 000 kr rocznie. NAV zalicza tu również lata, za które przyznaje punkty emerytalne z tytułu opieki nad dzieckiem albo bliską osobą (omsorgsopptjening).
- Przez całą ostatnią dekadę przed emeryturą zarobki rok w rok na poziomie co najmniej 2 G, dziś to ok. 273 000 kr.
- Przeciętne zarobki z ostatnich trzech lat do 7,1 G, a więc mniej więcej 969 000 kr.
- Na emeryturze dochód z pracy do 0,25 G w roku.
Ostatni punkt to pułapka dla tych, którzy chcą sobie dorobić. Kto przekroczy 0,25 G, traci dodatek na stałe, a nie tylko na jeden rok. Dla rodziców ważna jest z kolei informacja o opiece: lata spędzone z małym dzieckiem nie muszą przekreślić szans na 35 lat stażu.
Chorobowe, zasiłek i renta też się zmieniają
Projekt nie dotyczy wyłącznie emerytury. Dłużej mają przysługiwać także chorobowe, zasiłek dla bezrobotnych i renta. Jeśli korzystasz z któregoś z tych świadczeń albo spodziewasz się, że będziesz korzystać przed emeryturą, śledź dalsze prace nad przepisami tak samo uważnie jak zmiany wieku.
Pracowałeś w Polsce i w Norwegii?
W takiej sytuacji czekają cię dwie emerytury i każda ma swój własny termin. Opisany projekt to propozycja norweskiego rządu, więc przy planowaniu sprawdzaj osobno, kiedy możesz przejść na każdą z nich, zamiast zakładać jedną datę dla obu.
Pytania o własną historię zatrudnienia i o to, jak zostanie potraktowana przy dodatku, najlepiej kierować do NAV, zanim podejmiesz decyzję o odejściu z pracy.
To na razie projekt
Żadna z tych liczb nie jest jeszcze obowiązującym prawem. Rząd przedstawił propozycję, a podane wieki dla poszczególnych roczników są prognozą. Osoby urodzone w 1966 roku i wcześniej mogą spać spokojnie, bo projekt ich nie obejmuje. Młodsi powinni już teraz brać pod uwagę, że w Norwegii popracują dłużej.