czasownik - czasy przeszłe

Przeszłość można wyrażać przy pomocy czasów:

1)PRETERITUM
-dla czynności zakończonych w przeszłości

Jeg var i Kina for to år siden. (Byłem w Chinach dwa lata temu.)

2)PERFEKTUM
-dla czynności przeszłych, których skutki są ciągle odczuwalne.

Jeg har brukket hånden. (Złamałem rękę.)

-dla wyrażania doświadczeń

Jeg har aldri vært i Polen. (Nigdy nie byłem w Polsce.)

-dla czynności rozpoczętych w przeszłości i trwających do chwili obecnej

Jeg har bodd i Oslo i tre år (Mieszkam w Oslo od trzech lat.)

3)PLUSKVAMPERFEKTUM
- dla czynności zaprzeszłych, które miały miejsce wcześniej niż inne zdarzenie przeszłe, o którym mowa

Hun hadde vasket hendene før hun spiste appelsinen. (Umyła ręce, nim zjadła pomarańczę.)

 

Do tworzenia preteritum stosujemy formę preteritum.

Do tworzenia czasu perfektum stosujemy HAR oraz perfektum partisipp

Do tworzenia czasu pluskvamperfektum stosujemy HADDE oraz perfektum partisipp

Formy preteritum oraz perfektum partisipp tworzy się według 4 wzorców koniugacji. Oprócz tych wzorców istnieją również czasowniki nieregularne.

 

KONIUGACJA 1
Należą tu czasowniki, których temat kończy się na dwie spółgłoski lub na D oraz T. Zarówno formę preteritum jak i perfektum partisipp tworzy się poprzez dodanie końcówki –ET

BEZOKOLICZNIK
PRETERITUM
PERFEKTUM PARTISIPP
 
jobbe
jobbet
jobbet
åpne
åpnet
åpnet
vaske
vasket
vasket
slutte
sluttet
sluttet
bade
badet
badet

 

KONIUGACJA 2
Należą tu czasowniki, których temat kończy się na jedną spółgłoskę, dwie takie same spółgłoski lub dwie różne, które wymawia się jako jeden dźwięk. Formę preteritum tworzy się poprzez dodanie końcówki –TE a formę perfektum partisipp poprzez dodanie
końcówki –T

BEZOKOLICZNIK
PRETERITUM
PERFEKTUM PARTISIPP
 
kjøpe
kjøpte
kjøpt
reise
reiste
reist
svømme
svømte
svømt
sende
sendte
sendt

 

KONIUGACJA 3
Należą tu czasowniki, których temat kończy się na  V, G lub dyftong (dwie samogłoski). Formę preteritum tworzy się poprzez dodanie końcówki –DE a formę perfektum partisipp poprzez dodanie końcówki –D

BEZOKOLICZNIK
PRETERITUM
PERFEKTUM PARTISIPP
 
leve
levde
levd
lage
lagde
lagd
dreie
dreide
dreid
veie
veide
veid

 

KONIUGACJA 4
Należą tu czasowniki jednosylabowe zakończone na spółgłoskę. Formę preteritum tworzy się poprzez dodanie końcówki –DDE a formę perfektum partisipp poprzez dodanie końcówki –DD

BEZOKOLICZNIK
PRETERITUM
PERFEKTUM PARTISIPP
 
bo
bodde
bodd
skje
skjedde
skjedd
snu
snudde
snudd

 

CZASOWNIKI NIEREGULARNE
Formy czasowników nieregularnych można znaleźć w naszym słowniku w części norwesko-poskiej. Ponadto zestawienie najczęściej używanych czasowników nieregularnych znajduje się w poniższej tabeli.

BEZOKOLICZNIK
PRETERITUM
PERFEKTUM PARTISIPP
 
be
bad
bedt
bli
ble
blitt
bite
bet
bitt
dra
dro/drog
dradd
drikke
drakk
drukket
drive
drev
drevet
falle
falt
falt
finne
fant
funnet
foretrekke
foretrakk
foretrukket
forlate
forlot
forlatt
forsvinne
forsvant
forsvunnet
forstå
forsto
forstått
fortelle
fortalte
fortalt
fikk
fått
gi
ga/gav
gitt
gjøre
gjorde
gjort
gikk
gått
ha
hadde
hatt
hjelpe
hjalp
hjulpet
komme
kom
kommet
la
lot
latt
legge
la
lagt
ligge
ligget
løpe
løp
løpt
se
sett
selge
solgte
solgt
sette
satte
satt
si
sa
sagt
sitte
satt
sittet
skjære
skar
skåret
skrive
skrev
skrevet
sove
sov
sovet
spørre
spurte
spurt
stå
sto/stod
stått
synge
sang
sunget
ta
tok
tatt
treffe
traff
truffet
velge
valgte
valgt
vinne
vant
vunnet
vite
visste
visst